Onderzoek kort

Professor Luk Warlop van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen mocht op 29 september naar Harvard om de Ig Nobelprijs voor geneeskunde te ontvangen. Met de Ig Nobels beloont het tijdschrift Annals of Improbable Research wetenschappelijk onderzoek dat “eerst doet lachen, en dan doet nadenken”. Warlop kreeg de prijs samen met twee Nederlandse collega’s, Mirjam Tuk (Universiteit van Twente) en Debra Trampe (Rijksuniversiteit Groningen). Uit hun bekroonde onderzoek blijkt dat wie nodig naar het toilet moet, beter in staat is om een verstandige financiële beslissing te nemen. Warlop: “We stelden vast dat deelnemers die we vijf glazen water hadden laten drinken beter in staat waren om een verstandige financiële beslissing te nemen dan proefpersonen die slechts enkele slokjes gedronken hadden. Die mensen kozen vaker voor een uitgestelde maar hogere beloning dan deelnemers met een lege blaas. Daar kan je theorieën rond ontwikkelen over de rol van een inhibitiecentrum in onze hersenen dat, wanneer het actief wordt om de blaas te controleren, óók controlerend gaat werken op andere gedragingen, bijvoorbeeld het nemen van financiële beslissingen. En dat heeft dan weer implicaties voor marketingonderzoek, mijn eigenlijke vakgebied.”

***

Onderzoekers van VIB en K.U.Leuven beschrijven in het vakblad Nature een nieuw mechanisme om de bloedcirculatie na een hartaanval of herseninfarct te herstellen. Deze aandoeningen worden uitgelokt door verstoppingen in de bloedvaten naar de organen. Om de gevolgen hiervan te beperken, moet het lichaam nieuwe bloedvaten aanleggen. Het team van onderzoeker Massimiliano Mazzone heeft nu ontdekt dat de rijping van nieuwe bloedvaten versneld kan worden door de functie van het eiwit PhD2 te blokkeren in een specifieke klasse witte bloedcellen. Dat resulteerde in bredere en functionele bloedvaten die als het ware een weg vormen rond de verstopping, wat voor een betere bloeddoorstroming zorgt. De wetenschappers willen het therapeutisch potentieel van het blokkeren van PhD2 verder in detail onderzoeken voor ziekten die het gevolg zijn van een verminderde bloedtoevoer.

***

Kinderen geboren uit moeders die tijdens de zwangerschap chemotherapie kregen, lijken hiervan geen hinder te ondervinden bij hun ontwikkeling. Dat blijkt uit nieuwe onderzoeksresultaten die professor Frederic Amant, gynaecologisch oncoloog aan de K.U.Leuven, voorstelde op het European Multidisciplinary Cancer Congress in Stockholm. De Leuvense onderzoekers onderzochten samen met collega’s in Nederland en Tjechië in totaal 70 kinderen. Ze evalueerden via een vragenlijst gericht aan de ouders de gezondheid, schoolprestaties, hobby’s en sociale situatie van de kinderen. Daarnaast onderzochten ze de mentale ontwikkeling van de kinderen via testen gericht op intelligentie, geheugen en aandacht. Ouders vulden ook een vragenlijst in over gedrag en emotionele problemen bij hun kinderen. De hartfunctie werd beoordeeld via electrocardiografie en echocardiografie. De onderzoekers stelden vast dat kinderen die prenataal werden blootgesteld aan chemotherapie het even goed doen als leeftijdsgenoten die niet werden blootgesteld. Ze vertoonden bij de geboorte niet meer of geen andere afwijkingen. Hun verdere ontwikkeling is vergelijkbaar met de gemiddelde ontwikkeling van andere kinderen.

***

Als je een orkest hoort spelen, kan je toch verschillende instrumenten herkennen en ze lokaliseren, ondanks het feit dat alle geluiden samensmelten in één geluidsgolf aan ieder oor. Een belangrijke stap hierbij is het opdelen van geluiden in frequentiebanden (hoog, laag of midden). Deze stap begint in het slakkenhuis – een onderdeel van het binnenoor – en noemt men frequentieselectiviteit. Uit een studie onder leiding van professor Philip Joris van het Laboratorium voor Auditieve Neurofysiologie aan de K.U.Leuven blijkt nu dat makaakapen een betere frequentieselectiviteit hebben dan katten, chinchilla’s of cavia’s. Hun slakkenhuis kan de frequenties van complexe geluiden veel fijner ontleden en scherper filteren. Bovendien komen akoestische metingen bij de makaakapen goed overeen met directe metingen in de gehoorzenuw. Dat ondersteunt de resultaten van akoestische metingen bij mensen en daarmee de hypothese dat bij de mens de frequentieselectiviteit beter is dan bij niet-primaten. Het onderzoek is van belang voor de ontwikkeling van cochleaire implantaten: bij volledig doven wordt een kunstoor ingeplant dat de gehoorzenuw elektrisch stimuleert. Om dat apparaat optimaal aan te sturen, is het nodig de werking van frequentieselectiviteit bij de mens goed te begrijpen.