K.U.Leuven reikt eredoctoraten uit aan vijf wetenschappers

eredoctoraten

Onze universiteit kent op haar Patroonsfeest traditiegetrouw het eredoctoraat toe aan personen met bijzondere verdiensten op wetenschappelijk, maatschappelijk of cultureel vlak. Op 2 februari 2012 reikt ze eredoctoraten uit aan Laura Carstensen, John Clarkson, Roger Coleman, John Myles en Mary Tinetti. Deze vijf wetenschappers leveren een belangrijke bijdrage aan het onderzoek rond ouder worden.

Laura Carstensen

Ouder worden als positief verhaal

"In minder dan een eeuw is de levensverwachting met gemiddeld 30 jaar gestegen in ontwikkelde delen van de wereld. Die extra jaren kunnen een geschenk of een last zijn voor de mens, al naargelang van hoe hij ze invult." Dat is het uitgangspunt van het Stanford Center on Longevity, een interdisciplinair centrum dat onderzoekt hoe de kwaliteit van ons leven op alle leeftijden – ook hoge – kan worden verbeterd. Eén van de oprichters en directeur van het centrum is Laura L. Carstensen, psychologieprofessor aan Stanford University.

Haar onderzoek wordt al meer dan 20 jaar ondersteund door het National Institute on Aging, en van haar vele bekroningen zijn het Guggenheim Fellowship (2003) en de MERIT award (2005) de opvallendste. Carstensen verwierf bekendheid met haar ‘socioemotional selectivity theory’, een motivatietheorie die het hele leven omspant.

"Ze leverde een fundamentele bijdrage aan het begrip van de psychologische mechanismes achter oud worden", zeggen promotoren Mathieu Vandenbulcke en Ralf Krampe. "Traditioneel wordt ouder worden gezien als een proces van verlies en verval, maar Carstensen veranderde die perceptie. Ze schrijft een positief verhaal en toont aan dat veroudering gepaard gaat met een verbetering van sociale en emotionele vaardigheden. Die komen niet enkel het individu, maar ook een veel breder sociaal netwerk ten goede. Haar inzichten kunnen leiden tot een actievere rol voor ouderen in onze maatschappij."

John Clarkson & Roger Coleman

Het antwoord van ontwerpers op de vergrijzing

Roger Coleman is emeritus professor Inclusive Design aan het Londense Royal College of Art en zette in 1994 een Europees netwerk op gespecialiseerd in ontwerpen en ageing. John Clarkson is professor Engineering Design en directeur van het Cambridge Engineering Design Center, en heeft veel ervaring op het vlak van productontwikkeling.

De twee bundelden hun krachten, onder meer in het onderzoeksprogramma i~design, en focusten op de ontwikkeling van inclusief ontwerpen. Dat is de overkoepelende term voor het ontwerpen van alledaagse producten en diensten die ook bruikbaar en toegankelijk zijn voor mensen die uitgesloten worden door de razendsnel veranderende technologie – in het geval van Clarkson en Coleman vooral oudere mensen. Het gaat van slimme verpakkingen en gebruiksvriendelijke gsm’s tot integraal toegankelijke metrostations. Clarkson en Coleman ontwikkelden een leidraad voor de industrie en het concept van de ‘exclusion audit’, een aanpak om vast te leggen hoeveel mensen een bepaald product of bepaalde service niet kunnen gebruiken.

"De belangrijkste redenen om deze wetenschappers te onderscheiden zijn hun maatschappelijk belang, hun pioniersrol en de bruggen die ze gebouwd hebben tussen verschillende disciplines", zegt promotor Ann Heylighen. "Ze benadrukken de waarde van leeftijd en handicap voor innovatie, en brengen een sterke boodschap voor jonge mensen: onze vergrijzende maatschappij, en de daarbij horende uitdagingen, is niet iets dat alleen beleidsmakers en specialisten sociale zekerheid aangaat. Coleman verwoordde het zo: The ageing society is about our future selves, and it challenges many different disciplines, including design and engineering."

John Myles

Brede kijk op pensioensystemen

John Myles is professor sociologie aan het Departement Sociologie en aan de School of Public Policy and Governance van de Universiteit van Toronto. "Hij is één van de meest eminente en creatieve Canadese sociologen", weet promotor Jos Berghman. "Zijn eerste boek, Old Age in the Welfare State (1984), was een instant klassieker in de vergelijkende studies van de welvaartstaat. Ook zijn latere werk over vergrijzing en pensioenbescherming vond veel weerklank in sociaalbeleidsmiddens."

Myles is vooral invloedrijk geweest met zijn theoretisch en empirisch werk over de gelijkenissen en verschilpunten tussen de verschillende pensioensystemen. "De houdbaarheid van die systemen is een thematiek die het laatste decennium in het middelpunt van de belangstelling staat, maar vaak ligt de nadruk nogal eenzijdig op de financiële houdbaarheid. Iemand als Myles denkt evenwichtiger, door ook de sociale houdbaarheid te belichten – hij pleit voor een billijke verdeling van de toekomstige pensioenlast – en zich af te vragen of de politieke stabiliteit niet in het gedrang komt. Vanuit zijn sociaal engagement maakt hij ook de vertaalslag naar hoe de verdeling van allerhande voordelen in de bevolking eruit zou moeten zien."

Myles publiceerde ook over stratificatiethema’s als onderwijs, werkgelegenheid en de verklaring van loonverschillen.

Mary Tinetti

Erkenning van de valproblematiek

Als vroeger een oudere man of vrouw viel, werd dat vaak gezien als een spijtig ongeluk dat nu eenmaal samenhangt met hoge leeftijd. De Amerikaanse Mary Tinetti zag het anders. Al heel vroeg in haar medische carrière kon ze een kwantitatieve relatie aantonen tussen de meest belangrijke risicofactoren en vallen. Ze ontwikkelde doeltreffende en kostenbesparende strategieën die het risico op vallen verminderen, en die voor ouderen een groot verschil kunnen maken. In plaats van een onvermijdelijk gevolg van de vergrijzing werd vallen zo een vermijdbaar probleem. Ze was ook een pionier in het onderzoek naar letsels en andere gevolgen van vallen bij ouderen.

Tinetti is Gladys Phillips Crofoot Professor of Medicine (Geriatrics), of Epidemiology (Chronic Diseases) and of Public Health aan Yale University. Ze is ook het hoofd van the Yale Program of Aging.

"Ongeveer één op de drie van de thuiswonende ouderen valt minstens eenmaal per jaar", weten Tinetti’s promotoren Steven Boonen en Koen Milisen. "Valincidenten vormen bij ouderen de belangrijkste oorzaak van fatale en niet-fatale letsels. Ze hebben een grote psychologische impact en kosten handenvol geld."

"Tinetti is één van de grondleggers van een geavanceerde aanpak voor de zorg en behandeling van kwetsbare ouderen met complexe gezondheidsproblemen. Haar een eredoctoraat toekennen vormt een belangrijke bijdrage aan de erkenning van de valproblematiek als een ernstig maatschappelijk probleem, dat door de vergrijzing alleen maar zal toenemen en waarin de overheid dringend verder dient te investeren."