“Een wetenschapper in een laboratorium is niet enkel een technicus: hij is ook een kind dat door natuurverschijnselen geboeid wordt als door een sprookje.” Wie de inzendingen voor de wetenschappelijke fotowedstrijd SPIEKULographic ziet, kan zich iets voorstellen bij die uitspraak van Marie Curie. SPIE KU Leuven Student Chapter, een vereniging van onderzoekers die zich met licht en optica bezighouden, organiseert die wedstrijd dit jaar voor de tweede keer. De winnaar is op 27 juni bekend, maar Campuskrant maakte alvast een eigen selectie uit de tien fraaie finalisten.

Het werk van de tien finalisten is te zien op www.spiekul.be/index.php/spiekulographic2012

De Cubaanse Pacman

Fotograaf: Brecht Verstraete

Exostema longiflorum, een Cubaanse struik die familie is van de koffiestruik. Brecht Verstraete, die deze foto nam voor zijn masterproef over kleine structuren in meeldraden en nu doctoreert in de biologie, trok ervoor naar de Nationale Plantentuin van België in Meise. De pollenwand heeft verschillende stekeltjes en doorboringen. Hier is ook één van de drie groeven van de pollenkorrel zichtbaar: op die plaatsen is de pollenwand verzwakt. Langs die weg zullen de mannelijke voortplantingscellen zich een weg naar buiten banen wanneer ze op de stempel van een bloem geland zijn en die willen bevruchten. Het pollen is 3.200 keer vergroot en is in werkelijkheid 25 micrometer – 25 duizendsten van een millimeter – groot.

Een inwendig beeldhouwwerk

Fotograaf: Wouter Fannes

Een foto van de interne genitaliën van een vrouwelijke spin van het geslacht Zyngoonops, een groep van tropische gnoomspinnen waarvan de meeste nauwelijks 1 millimeter groot zijn. Deze soort werd tot nu toe alleen teruggevonden in Kivu, Congo, en meet 1,4 millimeter. We zien hier het equivalent van de vagina: de opgerolde buis van de geslachtsopening naar de baarmoeder, die enorm lang is gezien de totale grootte van de spin. Omdat de vrouwtjesspin met verschillende mannetjes paart, bereikt alleen sperma van zeer goede kwaliteit uiteindelijk de baarmoeder. Om de foto te maken moest Wouter Fannes, doctorandus in de biologie, een dissectie uitvoeren, de genitaliën dehydrateren en een laagje goud geven om ze dan onder een rasterelektronenmicroscoop – die het mogelijk maakt iets op zo’n kleine schaal te bekijken – te fotograferen.

Een oceaanbodem van staal

Fotograaf: Wassim Zein Eddine

De Libanese doctoraatsstudent Wassim Zein Eddine heeft al duizenden foto’s gemaakt van roestvrij staal onder de microscoop, voor zijn onderzoek over wrijving en slijtage aan het Departement Metaalkunde en Toegepaste Materiaalkunde. Er bestaan verschillende methodes om stalen structuren te maken: bij eentje wordt een straal metaalpoeder door een laserstraal gespoten, zodat het poeder in millisecondes smelt. Doordat het metaalpoeder dan ook zeer snel – te snel – afkoelt, krijgt het staaloppervlak een speciale structuur met bol- en schelpachtige vormpjes en blijft er ook veel niet-gesmolten metaalpoeder op het oppervlak over.