Primeur: succesvolle transplantatie met eerder afgewezen donorlongen

Het longtransplantatieteam van UZ Leuven is erin geslaagd om eerder afgewezen longen succesvol te transplanteren. Nadat de longen waren weggehaald bij de donor, werden ze een tijdlang op een toestel bevloeid met een speciale bloedoplossing, waardoor ze alsnog geschikt werden voor transplantatie. De getransplanteerde patiënt heeft inmiddels het ziekenhuis mogen verlaten.

Bij het intreden van de hersendood kan het gebeuren dat er zich in de longen vocht opstapelt en een zogenoemd neurogeen longoedeem ontstaat. In dat geval komen de organen niet meer in aanmerking voor transplantatie. Toch is een multidisciplinair team onder leiding van chirurgen uit de Dienst Thoraxheelkunde van UZ Leuven er op 21 juli in geslaagd om zulke “natte” longen succesvol te transplanteren. Na verwijdering uit het donorlichaam werden ze aangesloten op een toestel, beademd met zuurstof en bevloeid met een speciale bloedoplossing die het overtollige water aan de longblaasjes onttrok. Na enkele uren waren de longen voldoende geherconditioneerd en konden ze worden gebruikt voor transplantatie.

Vanwege het tekort aan donororganen gebeurt er intensief onderzoek naar manieren om organen die traditioneel niet als geschikt worden beschouwd, toch nog te gebruiken. “Het gebeurt vaker dat initieel goede longen in de laatste uren vóór overlijden beschadigd raken", zegt professor Dirk Van Raemdonck, die de transplantatie mee geleid heeft. "Niet alleen neurogeen longoedeem komt voor. De longen kunnen ook geïnfecteerd raken door kunstmatige beademing of nadat er braaksel in terecht is gekomen. Na twaalf jaar onderzoek kunnen we sinds enige tijd in het laboratorium zulke longen herconditioneren. Maar om effectief transplantaties te kunnen doen, is een herconditioneringstoestel nodig dat in een steriele operatieomgeving kan worden gebruikt. En natuurlijk moet het toestel ook gemakkelijk transporteerbaar zijn, omdat de organen vanuit het donorziekenhuis bij de ontvangende patiënt moeten raken. Voor deze transplantatie heeft de firma Transmedics ons zo’n toestel ter beschikking gesteld.”

In België zijn er ongeveer 300 donoren per jaar, waarvan slechts een derde geschikt is. Van Raemdonck schat dat door deze techniek dat aantal zou kunnen stijgen tot een op de twee. Bovendien zijn er indicaties dat deze werkwijze ook voordelen oplevert bij donororganen van goede kwaliteit. UZ Leuven doet momenteel mee aan een internationaal onderzoeksproject waarin de resultaten worden vergeleken na transplantaties met longen bewaard op ijs – de standaardprocedure – en met longen die tijdens transport met een bloedoplossing bevloeid worden op de machine.

Bekijk een filmpje waarin de longen in de machine te zien zijn.