Verhoogde productie van eiwit HUWE1 veroorzaakt verstandelijke beperking

Twee tot drie procent van de kinderen wordt geboren met een verstandelijke beperking. VIB-onderzoekers verbonden aan de KU Leuven tonen aan dat een verhoogde productie van het eiwit HUWE1 bij sommige patiënten de oorzaak is. 

Verstandelijke beperking kan te wijten zijn aan externe factoren, zoals zuurstoftekort bij de geboorte, of aan fouten in het erfelijke materiaal. Bij genetische oorzaken is de identificatie van het precieze defect van cruciaal belang voor de medische begeleiding van de patiënt of om het risico bij een kinderwens in te schatten. Bij ongeveer 15% van de patiënten gaat het om een X-gebonden ’intellectual disability’ (XLID): een defect op het X-chromosoom. Bij heel wat XLID-patiënten is het verantwoordelijke gen nog niet geïdentificeerd.

Guy Froyen en zijn collega’s (VIB – KU Leuven) gaan met hun onderzoek op zoek naar nieuwe genen die aan de basis kunnen liggen van XLID. Enkele jaren geleden toonden ze aan dat de verdubbeling van een deeltje van het X-chromosoom leidt tot een te hoge concentratie van de eiwitten HSD17B10 en HUWE1. “We wisten toen dat deze twee eiwitten een belangrijke rol konden spelen in de ontwikkeling van het geheugencentrum in de hersenen”, zegt Froyen, “maar we wisten nog niet voor welk gen de verhoogde dosis aan de basis lag van XLID. Door bijkomend onderzoek – onder meer van het DNA van 6 families uit Europa, Australië en Zuid-Afrika – weten we nu dat HUWE1 de cruciale factor is, en dat een concentratieverhoging van HUWE1 leidt tot een verstandelijke beperking”. 

Het onderzoek van Guy Froyen en zijn collega’s biedt nieuwe perspectieven voor de opsporing en behandeling van XLID. Zo kunnen er tests ontworpen worden waarmee men verdubbeling van – en fouten in – HUWE1 zoekt. Voor de ontwikkeling van een nieuwe behandeling van XLID is verder onderzoek vereist. “Het feit dat HUWE1 de dosis van verschillende andere eiwitten in de hersenen reguleert, heeft een belangrijke impact op de zoektocht naar nieuwe therapieën”, zegt Froyen. “Het zou immers mogelijk kunnen zijn om in te grijpen op deze verschillende eiwitten. Onderzoek naar de rol van HUWE1 is reeds gestart in het labo.” 

Vragen over dit onderzoek? Mail naar patienteninfo@vib.be

Het artikel 'Copy number gains of HUWE1 due to replication- and recombination-based rearrangements' verscheen in The American Journal of Human Genetics