Slechte energieproductie in cellen kan tot meerdere hersenaandoeningen leiden

Neurowetenschapper Patrik Verstreken (VIB-KU Leuven) heeft als eerste aangetoond dat slecht werkende mitochondriën – de energieleveranciers van cellen – in hersencellen tot een verstandelijke beperking kunnen leiden. Men wist al dat er een verband bestond met parkinson, maar dit onderzoek maakt duidelijk dat dit ook voor andere hersenaandoeningen geldt. Het inzicht dat goed functionerende mitochondriën essentieel zijn voor gezonde hersenen, is belangrijk in de strijd tegen hersenziekten.

© VIB
Een cel gezien door een elektronenmicroscoop. De zwarte structuren zijn de mitochondriën van de cel.
© VIB
De communicatie tussen hersencellen is cruciaal om prikkels en signalen door te geven voor een optimale werking van ons lichaam. Communiceren vraagt energie, ook bij hersencellen. Cellen voorzien in hun eigen energieproductie en beschikken hiervoor over mitochondriën. 

Uit eerder onderzoek bleek al dat parkinson vaak gepaard gaat met slecht werkende mitochondriën. Deze worden bovendien niet efficiënt verwijderd uit de cel en bemoeilijken zo de werking van de andere mitochondriën, waardoor de cel niet over voldoende energie beschikt. Je kan het vergelijken met een slecht functionerende motor die toxische gassen uitstoot. 

De Leuvense VIB-onderzoekers Dominik Haddad, Vanessa Morais en Patrik Verstreken hebben het mechanisme ontrafeld waarmee hersencellen de afbraak activeren van slecht functionerende mitochondriën. Dat zorgt voor het herstel van de communicatie tussen hersencellen. De onderzoekers vonden tot hun verbazing dat dit mechanisme om mitochondriën opnieuw te activeren, niet alleen bij parkinson defect is, maar ook in specifieke gevallen van verstandelijke handicap. 

“Deze ontdekking toont aan dat de energieproductie in hersencellen aan de basis ligt van diverse hersenaandoeningen”, zegt Patrik Verstreken. “We hopen dat een beter begrip van de mechanismen die de cel gebruikt om een optimaal energiepeil te behouden, op lange termijn zal kunnen leiden tot geneeskundige toepassingen om dit soort aandoeningen te voorkomen of te genezen.”

Vragen over dit onderzoek? Mail naar patienteninfo@vib.be

© VIB
Vooraan Dominik Haddad, achteraan Patrik Verstreken en Vanessa Morais
© VIB