Problemen in energiefabriekjes hersencellen spelen rol bij ontstaan parkinson

Een defect in het Pink1-gen leidt tot problemen met de energievoorziening in de hersencellen, en dat speelt dan weer een rol in het ontstaan van de ziekte van Parkinson. Dat inzicht van Leuvense neurowetenschappers, gepubliceerd in Science, vormt een doorbraak in het parkinsononderzoek.

© VIB
De zwarte structuurtjes zijn de mitochondriën of energiefabriekjes van de cel. De Leuvense neurowetenschappers toonden aan dat een defect in het Pink1-gen leidt tot een tekort in de energievoorziening van de cel en tot symptomen van parkinson.
© VIB

Neurowetenschappers van het VIB (Vlaams Instituut voor Biotechnologie) en KU Leuven hebben een zeer belangrijke stap gezet in de ontrafeling van het ontstaan van de ziekte van Parkinson. “We hebben bij fruitvliegjes, muizen en cellen van patiënten aangetoond dat een defect op het Pink1-gen op moleculair vlak leidt tot een tekort in de energievoorziening van de cel en tot symptomen van parkinson”, legt professor Bart De Strooper uit. 

“Pink1 regelt namelijk een klein onderdeeltje van de energiefabriekjes in de hersencellen, via een chemische reactie – fosforylatie – die we nu in kaart brachten. Wanneer we dat onderdeeltje vervolgens corrigeerden, kwam de energievoorziening weer op gang en herstelden de energiefabriekjes in de cellen van de parkinsonpatiënten.”

“Dit is niet de enige factor bij het ontstaan van de ziekte, maar wel een belangrijke. Het onderzoekt opent nieuwe perspectieven om de ziekte van Parkinson te benaderen, en het impliceert duidelijke wegen naar een mogelijke behandeling.”

“Je eigen lichaam niet meer kunnen vertellen wat te doen, dát betekent het om parkinson te hebben”, zegt Vanessa Moraïs. “De hoop daar een oplossing voor te vinden is al jaren mijn stimulans om te ontrafelen wat er mis gaat in de cellen van parkinsonpatiënten. Dit onderzoek is een belangrijke stap voorwaarts.”

Geen fatalisme

Ook professor Bart De Strooper is optimistisch. “Ik heb er alle hoop op dat parkinson op termijn de weg van kanker zal volgen. Tot pakweg 30 jaar geleden was een kankerdiagnose ongeveer gelijk aan een doodsvonnis. Intussen kunnen we heel wat kankers als een chronische en niet zelden zelfs behandelbare ziekte beschouwen. Iets dergelijks voorzie ik ook voor parkinson. In elk geval is fatalisme uit den boze.”

© VIB
Professor Bart De Strooper en Vanessa Moraïs: "De referees die onze tekst op zijn merites moesten beoordelen, zijn ervan overtuigd dat ons onderzoek het denken over parkinson aanzienlijk zal beïnvloeden."
© VIB

“Uiteraard is er nog heel veel onderzoek nodig, ook wat onze invalshoek betreft. De volgende stap is nagaan of deze aanpak ook de juiste is bij andere parkinsonpatiënten. Dat zal nog jaren onderzoek vergen – en de medewerking van vele patiënten. Ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken om hen daartoe op te roepen. We hebben hun inbreng echt nodig.”

“De redactie van Science heeft van onze paper een advanced online publication gemaakt. Dat doen ze alleen wanneer ze overtuigd zijn van het vernieuwende karakter van de publicatie. Ook de referees die onze tekst op zijn merites moesten beoordelen, zijn ervan overtuigd dat ons onderzoek het denken over parkinson aanzienlijk zal beïnvloeden. Het is goed dat we nu aangetoond hebben dat zoiets met Vlaamse onderzoeksgelden en met onderzoek van eigen bodem mogelijk is.”

Ludo Meyvis

Klik hier voor het artikel in Science