KU Leuven-geologe Lineke Woelders reist mee met Nederlandse poolexpeditie

Op 18 augustus vertrekt een team van Nederlandse wetenschappers en kunstenaars richting Noordpool voor een grootschalige klimaatexpeditie. Een van hen is KU Leuven-onderzoekster en geologe Lineke Woelders. Op het eiland Edgeoya zal ze de impact van de klimaatverandering op de daar groeiende vegetatie bestuderen. “Aandacht voor klimaatonderzoek is belangrijker dan ooit.”

© Lineke Woelders
© Lineke Woelders

Van 1968 tot 1988 hebben Nederlandse wetenschappers ecologische gegevens verzameld op Edgeoya, een eiland binnen de archipel Spitsbergen in de Noordelijke IJszee. Vijftig onderzoekers uit verschillende disciplines gaan nu terug naar die plek om er de gevolgen van de klimaatverandering te bestuderen. Lineke Woelders, doctoraatsstudente en onderzoeker op de Afdeling Geologie van het Departement Aard- en Omgevingswetenschappen, maakt deel uit van het team. 

“De nieuwe expeditie is wetenschappelijk heel interessant”, zegt Lineke Woelders. “Het eiland bevindt zich in een gebied waar grote veranderingen optreden omdat het er aanzienlijk warmer is geworden. Omdat we over zoveel oude data beschikken, kunnen we onze nieuwe onderzoeksgegevens vergelijken met die van 25 tot 45 jaar geleden. Zo kunnen we heel gedetailleerd bekijken wat er precies is veranderd.” 

Stuifmeelkorrels

© Lineke Woelders
© Lineke Woelders

De expeditie vindt plaats van 19 tot 28 augustus en wordt geleid door de Universiteit van Groningen. Gedurende tien dagen worden heel uiteenlopende onderzoeken gevoerd op verschillende plekken op Edgeoya. Lineke Woelders werkt samen met een groep wetenschappers die de invloed van de mens op de eilandomgeving onder de loep neemt. Zelf wil ze te weten komen welke effecten de klimaatsverandering heeft gehad op de vegetatie van Edgeoya sinds het begin van de Industriële Revolutie.

“Daarvoor ga ik stuifmeelkorrels bestuderen die jaar na jaar worden opgeslagen in de sedimenten van kleine meertjes op het eiland”, zegt ze. “Omdat elke plantensoort stuifmeelkorrels met een andere vorm produceert, kan stuifmeel veel informatie verschaffen over de soorten vegetatie op het eiland. Veel pollen zitten bovendien al eeuwen opgeslagen in de sedimenten. Daardoor kunnen we zien welke soorten vegetatie er vroeger op het eiland groeiden, hoe temperatuursveranderingen die hebben beïnvloed en hoe gevoelig de omgeving is aan klimaatopwarming.”

Sensibiliseren 

Voor klimaatonderzoek is het eiland Edgeoya de uitgelezen plek, zegt Woelders. “In de streken die het dichtst bij de Noord- en Zuidpool liggen, stijgt de temperatuur het snelst. Bovendien is Edgeoya een zeer afgelegen gebied, waar amper een mens komt. We zijn dan ook zeer benieuwd naar de effecten van de globale opwarming en de vervuiling van de mens op het eiland. Zowat elk achtergelaten spoor wordt onderzocht. Er is zelfs een groep onderzoekers die de impact gaat bestuderen van kortstondige olieboringen die in de late jaren ’70 op het eiland werden uitgevoerd.” 

Opvallend aan de expeditie is dat naast wetenschappers ook een twintigtal bekende Nederlanders meereizen. Zo nemen onder meer dichter Ramsey Nasr en weerman Peter Kuipers Munneke deel aan het project. “Zij zullen hun ervaringen delen met het grote publiek”, zegt Woelders. “Dat is een ander aspect van de expeditie. We willen de klimaatverandering niet enkel bestuderen, maar ook het grote publiek informeren en sensibiliseren. Aandacht voor klimaatverandering is belangrijker dan ooit.”  

Pieter-Jan Borgelioen 

Lineke Woelders zal gedurende de expeditie bloggen over haar verblijf in Edgeoya. Lees hier alvast de eerste blog.