Bestrijd het ongedierte op je pc

Wormen, Trojaanse paarden, virussen. Geen harde schijf lijkt er nog immuun voor, nu we massaal surfen op het internet. Toch bestaan er enkele eenvoudige trucjes om niet verstrikt te raken in de netten van het wereldwijde web.

Computervirussen bestaan al sinds lang voor het internettijdperk. “In de jaren 80 werden ze nog hoofdzakelijk via disketjes verspreid”, zegt Karel Titeca, die op LUDIT verantwoordelijk is voor pc-beveiliging. “Zo kon iemand een spelletje op diskette uitlenen aan een vriend en tegelijk diens computer besmetten. Virussen zijn programma’s die zich aan andere programma’s of bestanden hechten.”
Deze klassieke virussen worden pas schadelijk als de gebruiker een handeling stelt. Zolang het programma niet geopend wordt, kan de computer ook niet geïnfecteerd raken. “De doorbraak van het internet effende het pad voor nieuwe kwalen”, aldus Titeca. “Vooral de zogenaamde wormen vormen tegenwoordig een plaag. Ze verspreiden zich automatisch, zonder interactie van de gebruiker en banen zich een weg via de mailadressen die ze op de geïnfecteerde computer aantreffen.”
Via het internet vermenigvuldigt zich nog meer ongedierte. “Nochtans lijkt het soms om nuttige toepassingen te gaan. Zoals uitnodigingen om gratis software te installeren of updates uit te voeren opdat de computer twee maal sneller zou werken. In werkelijkheid zijn het vergiftigde geschenken, die in het vakjargon niet zonder reden Trojaanse paarden worden genoemd.”

Voor de kick
Wie zijn de boosdoeners achter die virussen, wormen en Trojaanse paarden? “Meestal mensen die er geen enkele baat bij hebben”, zegt Titeca. “Virusschrijvers doen het voor de kick en de almacht die ze ervaren als ze erin slagen op hun eentje duizenden computers over de wereld te verlammen.”
Spam en spyware daarentegen worden wél ingezet voor geldgewin of frauduleuze praktijken. “Spammers bombarderen je mailbox met ongewenste reclame. Eens ze je adres hebben, proberen ze je koppig van hun product te overtuigen.” Ook spyware gaat achterbaks tewerk. “Spyware glipt ongemerkt de computer binnen, meestal in de schaduw van andere software die de gebruiker binnenhaalt. Spyware kan bijvoorbeeld informatie opleveren over iemands aankoopprofiel”, aldus Titeca.
In dezelfde lijn ligt een ander actueel gevaar: phishing. “De fraudeur geeft zich uit voor een betrouwbare instantie, een bank bijvoorbeeld, en verstuurt mails met een vervalst logo en aangepaste huisstijl om zo vertrouwelijke info zoals kredietkaartnummers los te weken bij de geadresseerde.”
Hoe kan je zelf een besmetting op je computer herkennen? “Vaak voorkomende symptomen zijn een vertraagde werking van de computer, ongewenste programma’s of pop-ups die verschijnen en bepaalde zaken die niet meer functioneren. Maar wie een aantal vuistregels in ere houdt, kan veel problemen vermijden.”

Hoe computerterreur ontmijnen?
1. Installeer een virusscanner. Kies voor een totaaloplossing, die naast de klassieke virussen ook wormen en Trojaanse paarden onder handen neemt. Studenten en personeelsleden van de K.U.Leuven kunnen gratis de McAfee virusscanner downloaden.
2. Beveilig je tegen spam. Beantwoord nooit ongewenste berichten, ook niet met een smeekbede om de mailcampagne stop te zetten.
3. Controleer je systeem regelmatig op spyware. Download daartoe een scanner zoals Lavasoft Ad-aware, Spybot Search & Destroy of HitMan Pro.
4. Laat een bodyguard hackers buiten houden. Installeer een persoonlijke firewall (bijvoorbeeld ZoneAlarm), die het inkomende en uitgaande verkeer van de computer in de gaten houdt.
5. Wantrouw attachments. Open nooit zomaar *.exe, *.com, *.vbs, *.js of andere (uitvoerbare) bestanden die je per e-mail ontvangt.
6. Blijf mee met je tijd. Voer telkens de laatste updates uit van je systeem en scanners.
7. Laat het gezond verstand zegevieren. Klik niet blindelings op alles wat verschijnt.

Meer info en software op de (virusvrije) site: http://ludit.kuleuven.be/software/beveiliging