De Denktank 6 mei 1999

Lezer Bob Van Assche vraagt zich af hoe De Denktank de oorlog in Kosovo beoordeelt: “Hoe kunnen we de geweldspiraal stoppen?”, vraagt hij zich - net zoals zovele anderen - af.

Geen simpele vraag, zelfs niet voor De Denktank. Meermaals hebben verschillende deskundigen ons immers al op het gevaar van een escalatie van het conflict gewezen. En enkelen sloten zelfs een nieuwe wereldoorlog niet uit. “Want we mogen niet vergeten dat ook de eerste wereldoorlog op de Balkan begon,” hoorden wij al meermaals als argument.
Hun rampscenario gaat zo: wie - zoals de NAVO - aan de Serviërs raakt, raakt natuurlijk ook aan hun oude bondgenoten, de Russen. En aan de Montenegrijnen, die van oudsher met de Grieken verbonden zijn. Aangezien dàt de erfvijanden van de Turken zijn, kunnen ook zij natuurlijk niet afzijdig blijven, wat onvermijdelijk problemen met de Cyprioten zal geven. En met de moslims in Bosnië.
Die zijn uiteraard hun bittere strijd tegen de Kroaten nog lang niet vergeten, Kroaten van wie we allemaal weten dat ze tijdens de oorlog op goede voet met de Duitsers en de Italianen stonden.
Aan wiens zijde de Albanezen, Macedoniërs en Roemenen zullen vechten is voorlopig zelfs voor de grootste Balkan-deskundige nog niet duidelijk, maar dat ze mee zullen doen staat voor de doemdenkers als een paal boven water.
Wij van De Denktank hebben echter het volste vertrouwen in de toekomst, want tegenwoordig hebben wij - in tegenstelling tot de knoeiers van vroeger - uiterst bekwame leiders. Neem nu die van de Russen. Een man naar ons hart, die Boris Jeltsin.
In de Westerse media wordt die man altijd afgeschilderd als een onberekenbare, cholerieke machtswellusteling met een kwakkelende gezondheid en een grote voorliefde voor alcoholische dorstlessers.
Ten onrechte, vindt De Denktank. Al willen we hier niet gaan beweren dat Boris op zijn tijd geen stevige neut zou lusten (hijzelf trouwens ook niet). In dat verband herinneren wij ons nog als de dag van gisteren dat legendarische officieel bezoek, als we ons niet vergissen aan Ierland: op het tarmac stond het plaatselijke ontvangstcomité met tientallen hoogwaardigheidbekleders klaar, de fanfare had wekenlang de nationale hymnes ingestudeerd, vlaggen wapperden in de wind, enfin, u kent het plaatje. Uren hebben ze daar gestaan, die diplomaten, want in het stilstaande vliegtuig lag Jeltsin naar verluidt compleet lazarus van al de drank die hij tijdens de vlucht naar binnen had gegoten.
Wat leert dit voorval ons? Andere regeringsleiders hebben altijd de mond vol over ontspaning in de zo gespannen internationale betrekkingen. Wel: Boris zorgt daar gewoon voor.
Ook nu, tijdens de Kosovo-crisis, is Jeltsin de man die ons voor groter onheil behoedt. Als geen ander begrijpt de Russische leider immers de crisis-logica: tijdens een conflict loopt bij iedereen de spanning hoog op. Het echte staatsmanschap bestaat erin niet in die emoties op te gaan maar ze juist te reduceren. En elke psycholoog zal u kunnen vertellen dat om de spanning weg te nemen er niks beters bestaat dan een goede grap.
Aangezien de spanningen rond Kosovo nogal hoog opliepen begreep de Schalkse Rus meteen dat we hier dan ook een even stevige grap nodig hadden en niet zomaar de eerste de beste toogmop of die van Pudding en Gisteren.
Toen wij Boris hoorden dreigen met een derde wereldoorlog voelden wij dan ook al nattigheid. “En wij hebben kernwapens”, monkelde hij met een quasi-boze oogopslag. “Als de NAVO ons dwingt zullen we ze gebruiken.” Even meenden wij daarna op de achtergrond nog Bart en Tom te horen, met hun traditionele “Is dit waar of is dit niet waar?”-vraag.
En inderdaad: de volgende morgen kwam uit het Kremlin het bericht dat dat van die wereldoorlog en die kernwapens maar om te lachen was geweest. “En dan stuur ik nu Tsjernomyrdin als onderhandelaar naar Belgrado”, voegde de president er gierend aan toe.
Boris Jeltsin: hoe u over hem denkt, weten we niet, maar ons geeft het in ieder geval een veilig gevoel te weten dat hij in deze onzekere tijden de knoppen van ‘s werelds tweede kernmacht bedient. En als we ooit die oorlog in Kosovo op een beschaafde manier willen stoppen: Boris is Onze Man.

Namens De Denktank, Dr. B. Van den Spiegel (voorzitter Vakgroep Internationale Betrekkingen) en G. Op de Beeck (secretaris-klerk)