Eredoctoraten voor Maria Nowak, Timothy Garton Ash en Claudio Magris

Onze universiteit kent op haar Patroonsfeest traditiegetrouw het eredoctoraat toe aan personen met bijzondere verdiensten op wetenschappelijk, maatschappelijk of cultureel vlak. Voor de eredoctoraten 2011 is Europa het centrale thema. Econome Maria Nowak, historicus Timothy Garton Ash en auteur Claudio Magris, die het eredoctoraat op 2 februari zullen ontvangen, bieden elk een eigen invalshoek.

Maria Nowak

Maria Nowak (1935) is een Frans econome die er in geslaagd is het door Muhammad Yunus (eredoctor K.U.Leuven 1998) ontwikkelde concept van het microkrediet in Europa te introduceren. Microkredieten zijn beperkte leningen voor kleine ondernemers die door een gebrek aan onderpand en vast maandinkomen geen lening krijgen bij traditionele banken. De techniek wordt vooral toegepast in ontwikkelingslanden. In 1985 ontmoette Nowak Yunus, in 1989 stichtte ze de eerste microkredietorganisatie in West-Europa, de Association pour le Droit à l’Initiative Economique (ADIE) waarvan ze nog steeds voorzitster is. Sinds 1989 heeft de ADIE meer dan 35.000 ondernemers ondersteund en ongeveer 41.000 microkredieten verleend. Daarmee werden 42.000 jobs gecreëerd.

In 1997 stichtte Nowak het Microfinance Centre for Central and Eastern Europe and the New Independent States. In 2003 richtte ze het European Microfinance Network (EMN) op, dat een vergelijkbare rol speelt als opleidings- en studiecentrum om microkredietoperators in de Europese Unie te ondersteunen. Met haar initiatieven draagt Nowak bij tot het herstel van een civil society in Midden- en Oost-Europa.

“Voor mij is het eredoctoraat van de K.U.Leuven een grote eer en erkenning”, zegt Maria Nowak. “Ik ben immers geen theoreticus, zeker niet van een economisch denken dat stoelt op mathematische modellen. Ik sta voor praktische economie, dicht bij de mens en zijn concrete realiteit. Ik geloof dat microkrediet en sociaal ondernemerschap de basis vormen voor een nieuwe wereld waar iedereen toegang heeft tot kapitaal. Dat zal de economische macht en de arbeidsorganisatie verder democratiseren.”

Timothy Garton Ash

Timothy Garton Ash (1955) is historicus en hoogleraar in European Studies en Isaiah Berlin Professorial Fellow in Oxford. Hij wordt algemeen erkend als een van de meest invloedrijke intellectuelen ter wereld en maakt onder meer deel uit van de European Council on Foreign Relations. Als de belangrijkste vertegenwoordiger van de ‘geschiedenis van het heden’ verrichtte hij baanbrekend historisch onderzoek naar de politieke revoluties in Oost-Europa rond 1989. Daarnaast is hij vooral sinds de val van de Berlijnse Muur een pionier geweest in het ontwikkelen van een historisch-politieke visie die de grenzen van de Koude Oorlog doorbreekt en Europa opnieuw als één geheel denkt. Zijn interpretatie van de naoorlogse Europese geschiedenis is daardoor een bron van inspiratie zowel voor professionele historici en politieke wetenschappers als voor een breder publiek.

Timothy Garton Ash is echter op de eerste plaats wereldvermaard als publieke intellectueel. Als politiek essayist en commentator van The Guardian en The New York Review of Books levert Ash een niet te onderschatten bijdrage aan de uitbouw van een Europese publieke ruimte, waarbij zijn essays vaak door andere toonaangevende kranten en tijdschriften worden overgenomen. Daarbij toont hij zich een sociaal bewogen, bijzonder kritisch en scherpzinnig maar tegelijk zeer deskundig waarnemer van de Europese ontwikkelingen, en een voorvechter voor de vrijheid van denken.

Garton Ash: “Het eredoctoraat van de K.U.Leuven vind ik niet alleen een grote eer omdat ze van een heel gereputeerde universiteit komt die in dezelfde Europese liga speelt als mijn universiteit. Ik ben een curiosum: een Engelse Europeaan. Precies dat maakt deze erkenning vanuit het hartje van Europa extra waardevol.”

Claudio Magris

Claudio Magris (1939) geldt als een van de belangrijkste Europese schrijvers van de laatste decennia. Hij verwierf internationale bekendheid met zijn verhalend proza, dat zich situeert op het kruispunt van reisliteratuur, historische vertelling, essayistiek en roman. Onder zijn bekendste titels zijn Donau (1986), Een andere zee (1991), Microcosmi (1997) en Blindelings (2005). Magris doceert Duitstalige literatuur aan de universiteit van zijn geboortestad Triëst, en heeft talloze essays over literatuur, filosofie en cultuur op zijn naam staan, waarin Mitteleuropa een centrale plaats bekleedt.

Magris beschouwt literatuur als de plaats bij uitstek waarin het moderne Europa de confrontatie met zijn dromen en demonen kan en moet aangaan. Literatuur bezit volgens hem het vermogen uiting te geven aan dissonanties en contradicties die de geïnstitutionaliseerde waarheden van democratische samenlevingen ontglippen of waarmee ze geen raad weten. Dat literatuur hiermee ook een praktijk van reflectie, kritiek en dialoog kan worden, blijkt ook door Magris’ eigen interventies in het publieke debat over thema’s als solidariteit, diversiteit en laïciteit. Eenheid in diversiteit is voor hem de essentie van Europa.

Magris noemt het eredoctoraat ‘een belangrijke erkenning’: “Gewoon het feit dat collega’s de tijd nemen om stil te staan bij mijn persoon en mijn werk, en dat ze hun appreciatie vorm geven, is een opkikker. Bovendien is de Katholieke Universiteit Leuven niet de eerste de beste! Maar ik heb ook een persoonlijke reden om heel fier te zijn: mijn zoon behaalde hier zijn doctoraat in de economie. En nu word ik hier óók doctor.”

In het volgende nummer van Campuskrant leest u uitgebreide interviews met de eredoctores.

Maria Nowak

Romain Joly

Timothy Garton Ash

ingezonden

Claudio Magris

ingezonden